nieuws

TOTAALOVERZICHT SASKIA400- ACTIVITEITEN

Komende activiteiten

5 oktober  Lyrische Courant (LC) met gedichten van Friezen over Saskia en/of het 
thema Muze (Leeuwarder Courant i.s.m. de stichting))
7 oktober, 14.30 u. film Rembrandt in het Filmhuis Leeuwarden. De filmvertoning wordt
opgeluisterd door Johanna ter Steege die in de film Saskia speelt. (Stichting)
10 oktober, 20.00 u. Lezing drs. Paul Fluttert, De Daaldersplaats, Stationsstr. 6, Sneek over Rembrandt, Saskia en andere vrouwen (eerder op 30/9 in Leeuwarden  en op 4/10 in Franeker)
11 oktober, 20.00 u. Lezing Meindert Schroor over Leeuarden in Saskia’s tijd, HCL
12 oktober, 16.30 u. Opening tentoonstelling Saskia: meer dan Rembrandts muze met kunstwerken van Friese kunstenaars, geïnspireerd door Saskia als muze in het HCL. De expositie loopt tot 3 maart a.s. Tevens presentatie fotoboek door Minne Velstra over de tentoonstelling. (Stichting).
13 oktober ,11.30 u. Opening tentoonstelling Sporen van Saskia in Historisch Centrum Leeuwarden. Deze loopt ook tot 3 maart 2013 .Presentatie boek Saskia, vrouw van Rembrandt door dr. Ben Broos en app rondwandeling (HCL)
13 oktober, 12.00 u.   Ontvangst ca. 100 Saskia’s in Stadsherberg Bellevue, Oldehoofsterkerkhof 46, incl. een muzikaal optreden van Pietrix Dijkstra en Jan van Liere (Stichting)
13 oktober ,13.00 u.    Catwalk voor ingang HCL door 24 studentes van het Friesland College, opleiding mode en design, die zelf een eigentijdse outfit hebben ontworpen, geïnspireerd door de gouwen eeuw. Dit betreft het zgn. Gouden Draadproject (Stichting). Die middag organiseert het HCL in het kader van de Dag van de Leeuwarder geschiedenis enkele flankerende activiteiten. Zie website HCL.
13 oktober, 13.00 u. De stoet van Saskia’s loopt via de in steen gehouwen doopakte op het Oldehoofsterkerkhof en de catwalk samen met de studentes van het Friesland College via de Grote Kerkstraat en begeleid door barokmuziek naar de Grote Kerk om daar tijdig voor de grote Saskiaviering te arriveren (Stichting).
13 oktober, 13.00 u.   ’s Middags is Saskia’s geboortehuis voor het publiek toegankelijk. Het adres is Ossekop 11, daar waar nu de advocatenbroers Anker praktijk houden (Stichting en HCL).
13 oktober, 14.00 u.   SASKIAVIERING  in GROTE KERK Leeuwarden. Vrijwel volgeboekt, eventueel nog wel plaatsen op wachtlijst te zetten via info@saskia400.nl
13 oktober, 19.30 u. Overdracht Van Harenskerk (trouwlocatie Rembrandt en Saskia) in St. Annaparochie aan Stichting Alde Fryske Tsjerken
14 oktober, 14.00 u. Stadswandeling Sporen van Saskia, HCL.
21 oktober, 14.00 u. Lezing Wim van Driel over Saskia’s bekende vader Rombertus
t/m 22 oktober: Display Rembrandt en Saskia in Openbare Bibliotheek Leeuwarden
24 oktober hele dag Dagtocht Sporen van Saskia, zie www.historisch-toerisme.nl
28 oktober, 14.00 u. Lezing Jan Faber over Saskia’s geboortehuis, HCL
1 november hele dag Dagtocht Sporen van Saskia, zie www.historisch-toerisme.nl
11 november, 14.00  Filmmiddag in HCL over Rembrandt en Saskia
25 november, 14.00 Lezing Piet Bakker over Leeuwarder schilders in de 17e eeuw, HCL
16 december, 14.00 Discussiemiddag met diverse Rembrandtkenners, HCL

Eerdere activiteiten in 2012

Voorjaar Vorming comité van aanbeveling, de Saskia’s Stuiveling, Sassen, Wieringa, de Coster, Noorman-Den Uyl en Bak.
8 oktober Start Saskia400 in Oude Kerk te Amsterdam waar Saskia begraven ligt met Saskialezing door Stine Jensen, inleidingen door burgemeesters Van der Laan (Amsterdam) en Crone (Leeuwarden) en fraaie muzikale omlijsting, in aanwezigheid van honderden (ook Friese) bezoekers.
11 mei Presentatie boek Saskia Uylenburgh 1612-1642, uit de schaduw van Rembrandt door Froukje de Jong-Krap en openstelling expositie in de Van Harenskerk (trouwlocatie Rembrandt en Saskia)
4 augustus Diverse activiteiten St. Annaparochie: Kunstmarkt, Saskiaverkiezing annex catwalk, openstelling Van Harenskerk.

Nadere informatie: Peter de Haan, projectleider Saskia400, tel. 058-2887388 (b.g.g. 06-
11592427), padehaan25@hotmail.com of info@saskia400.nl

PROGRAMMA ROND OVERDRACHT VAN HARENSKERK

De Van Harenskerk in St. Annaparochie is de plek waar Rembrandt en Saskia in 1634 zijn getrouwd. De Stichting Alde Fryske Tsjerken neemt op zaterdag 13 oktober 2012 de kerk over van de Protestantse Gemeente te Sint-Annaparochie. Die dag is uitgekozen vanwege de samenloop met Saskia400.
Om half acht ’s avonds vindt  in deze kerk de feestelijke overdracht plaats met medewerking van de Stichting Alde Fryske Tsjerken, de burgemeester van het Bildt, notaris mr. Siebe Swart en anderen. Aan de bijeenkomst wordt muzikale medewerking verleend door Pietrix Dijkstra (Saskialied) en Aldert Cuperus (Rembrandtlied). Daarna is er gelegenheid voor een hapje en een drankje. Belangstellenden kunnen zich voor het bijwonen van deze bijeenkomst opgeven via info@aldefrysketsjerken.nl (tel. 058—2139666 tijdens kantooruren)

LEZINGEN PAUL FLUTTERT

Kunsthistoricus Paul Fluttert  houdt de komende weken drie lezingen over het thema ‘Rembrandt, Saskia en andere vrouwen’. Het gaat niet over hun leven maar over de wijze waarop Rembrandt vrouwen  geschilderd heeft, of het nu ging om zijn grote liefde Saskia, zijn moeder of willekeurig welke andere vrouwen in zijn etsen, tekeningen en schilderijen opduiken. Wij bevelen de boeiende lezingen van deze buitengewoon enthousiaste kunstkenner aan. U kunt ze bijwonen op de volgende locaties en tijdstippen (12 euro entree):
30 september (15.00 u.):  in Leeuwarden (Doopsgezinde kerk, Wirdumerdijk 18)
4 oktober (14.00 u.):   in Franeker (Museum Martena, Voorstraat 35)
10 oktober (20.00 u.):   in Sneek (De Daaldersplaats, Stationsstraat 6)
Plaatsen – entree kost voor € 12  (incl. consumptie) -  te reserveren via imperator@zonnet.nl.

Zondag 14 oktober STADSWANDELING ‘SPOREN VAN SASKIA'

In de voetstappen van Saskia van Uylenburgh treden? Dat kan tijdens deze ongeveer anderhalf uur durende wandeling met een gids. De route voert o.a. langs de Grote Kerk en de Ossekop. Start: 14.00 uur in het Historisch Centrum Leeuwarden, Groeneweg 1
Organisatie: HCL. Toegang: 2 € p.p. Opgave vooraf is niet per se nodig, maar wel verstandig want het aantal deelnemers is beperkt.
 

MENNO BALM MAAKT TEKENING SASKIA’S GEBOORTEHUIS IN 17E EEUW…

Voormalig medewerker van het Rembrandthuis, Menno Balm, heeft aan de hand van archiefmateriaal van het Historisch Centrum Leeuwarden voor het eerst een tekening gemaakt van het oorspronkelijke geboortehuis van Saskia Uylenburgh aan de Ossekop 11. De tekening wordt gepubliceerd in het door Wbooks uit te geven boek Rembrandts Huys dat rond de jaarwisseling verwacht wordt.
De tekeningen van Balm zijn volgens zijn uitgever realistisch, overtuigend en kleurrijk. Dat geldt zeker ook voor de ‘Leeuwarder’ tekening waaraan naast het HCL ook de gebr. Anker die nu in het pand praktijk houden hebben meegewerkt. Rembrandt moet direct na zijn bruiloft met Saskia Leeuwarden bezocht hebben; ze heeft hem toen vast ook haar geboortehuis laten zien….
We zijn zeer verheugd dat Balm vanwege de viering van Saskia’s  400ste geboortejaar heeft ingestemd met voorpublicatie van zijn tekening van haar geboortehuis. Daarvoor verwijzen we naar bijgaande tekening die met grote zorgvuldigheid en na bestudering van diverse originele bronnen tot stand is gekomen. Bij Menno Balm berust uiteraard ook het copyright.
Het geboortehuis van Saskia zal op de middag van 13 oktober, als in Leeuwarden de Saskiaviering plaatsvindt, ook voor het publiek toegankelijk zijn. Vanaf 13.00 staatop Ossekop 11 een HCL-gids klaar voor wie een toelichting wil krijgen.
Tenslotte merken we op dat in het boek ook een andere tekening komt te staan van een woning waarin de familie Uylenburgh een belangrijke rol speelt, namelijk het pand van Saskia’s neef Hendrick Uylenburgh in Amsterdam (hoek Breestraat). Na hun huwelijk trokken Rembrandt en Saskia eerst bij deze Uylenburgh in. Daar was ook Rembrandts atelier. Later kreeg Rembrandt daar ook leerlingen. Het huis van Hendrick Uylenburgh heeft een uitermate belangrijke rol in Rembrandts kunstenaarsleven gespeeld.

GEBOORTEHUIS SASKIA 13/10 OPEN VOOR PUBLIEK

Het geboortehuis van Saskia aan de Ossekop 11 in Leeuwarden zal op de middag van 13 oktober, als in Leeuwarden de Saskiaviering plaatsvindt, ook voor het publiek toegankelijk zijn. Vanaf 13.00 u. staat  een HCL-gids klaar voor wie een toelichting wil krijgen. Op deze plaats is nu het praktijkpand van de bekende advocaten de gebroeders Anker. Over de geschiedenis van dit pand is bij de viering van het 10 jarig bestaan van de praktijk een boekje verschenen. Zie verder onder: http://www.gemeentearchief.nl/PDF-bestanden/binnenwerk_anker&anker.pdf

ZEND UW SASKIAGEDICHT UITERLIJK 29 SEPTEMBER IN!

De Leeuwarder Courant wijdt een Lyrische Courant aan het thema Saskia (400) en het daaraan verbonden thema 'Muze'. Laat u inspireren door deze onderwerpen en zend uw gedicht voor 30 september naar cultuur@lc.nl. De mooiste gedichten worden gepubliceerd in de cultuurbijlage van 5 oktober. De winnaars worden ook door ons in het zonnetje gezet. De gedichten worden o.a. op deze website gepubliceerd.

FILM  OVER REMBRANDT EN SASKIA IN FILMHUIS

Op zondagmiddag 7 oktober om half drie is er een bijzondere happening in het FILMHUIS van Leeuwarden.
Dan wordt de film REMBRANDT vertoond uit 1999. In de film wordt Saskia gespeeld door Johanna ter Steege en Rembrandt door Klaus Maria Brandauer. 
JOHANNA TER STEEGE KOMT OOK!  U kunt deze bijzondere actrice zelf ook vragen stellen hoe het is om je in te leven in de rol van Saskia!
Dit alles is een mooi voorproefje op de Saskiaviering in de Grote Kerk op 13 oktober.
KORTOM:
zondag 7 oktober: 14.30 uur: vertoning van de film Rembrandt (1999)

Kaarten zijn te reserveren via de reserveringslijn van het Filmhuis:  058 – 212 50 60

STUDENTEN MAKEN BIJZONDERE OUTFIT

Studenten van het Friesland College zijn druk bezig voor hun mode-opleiding een door de 17e eeuw geïnspireerde outfit te maken. Het resultaat daarvan wordt getoond bij het HCL na de opening van de tentoonstelling op 13 oktober (rond 13.00 u.). Dan zal daar een soort catwalk plaatsvinden. De studentes gaan ook samen met de Saskia's uit het hele land gezamenlijk naar de Grote Kerk waar die middag de Saskiaviering plaatsvindt. En..... hun creatieve producten zijn daarna gedurende een maand in een etalage van Winkelcentrum Zaailand te bewonderen!

OOK SYB VAN DER PLOEG EN FREARK SMINK TREDEN OP BIJ SASKIAVIERING

Aan de productie voor de Saskiaviering doet een geweldige crew aan medewerkers mee. Het script is van Janna de Lathouder, Onno Spreij doet d eregie en Saskia Wagenvoort is producer van deze veelzijdige voorstelling (drama. muziek, dans etc.). Wie de repetities bijwoont krijgt een hartverwarmend gevoel. Elke medewerk(st)er is van (even) groot belang maar hier pikken we er toch twee bekende Friezen uit die men tijdens de Saskiavieirng ook kan bewonderen: de hoofdverteller FREARK SMINK, een van de beste Friese acteurs in de laatste jaren, en de bekende zanger SYB VAN DER PLOEG die eerder in de musical Rembrandt (Carré / Amsterdam) ook regelmatig de grote kunstenaar Rembrandt speelde en toen o.a. een prachtig duet met Saskia vertolkte....

COMITÉ VAN AANBEVELING SASKIA400:

Dit Comité van Aanbeveling bestaat uit de volgende zes personen, toevallig allemaal gerenommeerde Saskia's:

  • SASKIA STUIVELING: voormalig staatssecretaris Binnenlandse Zaken, sinds 1999 President van de Algemene Rekenkamer (dochter van letterkundige Garmt Stuiveling)
  • Prof. Dr. SASKIA SASSEN, hoogleraar sociologie aan de Columbia University New York; na haar wereldwijd vertaalde boek Global City (1991) een van de meest geciteerde auteurs over globalisering, tevens visiting professor London School of Economics.
  • Prof. Dr. SASKIA WIERINGA : vanaf 2007 hoogleraar interculturele vrouwen relaties aan de Universiteit van Amsterdam. Voorheen doceerde ze aan verschillende buitenlandse universiteiten, was gedurende 7 jaar directeur Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis in Amsterdam.
  • SASKIA DE COSTER: literatuurwetenschapper en Vlaams auteur. Daarnaast schrijft ze voor theater, film en media. Ze ontving twee literaire prijzen en werd genomineerd voor de BNG Literatuurprijs en de SABAMprijs.
  • SASKIA NOORMAN – DEN UYL  binnenhuisarchitect (Rietveld Academie), later wethouder Heemstede, directeur Sociale Dienst Leiden, Tweede Kamerlid (1994-2006) en Voorzitter Landelijk Overleg Sociaal Raadslieden (dochter Joop den Uyl/Liesbeth van Vessem die hun dochter zonder twijfel bewust Saskia hebben genoemd).)
  • SASKIA BAK: kunsthistorica, Algemeen Directeur Fries Museum en Keramiekmuseum Princessehof te Leeuwarden.

NIEUW: BROCHURE MET REMBRANDT & SASKIA ROUTE

Begin juli is een brochure samengesteld (30 blz.), die een route aangeeft langs Friese plaatsen die voor Saskia (en Rembrandt) belangrijk zijn geweest. Het gaat om Leeuwarden. St. Annaparochie en Franeker. De brochure geeft ook veel achtergrond informatie over bezienswaardigheden die een relatie met het echtpaar hebben. De brochure ' Rembrandt & Saskia op Vrijersvoeten'  met de bijbehorende Rembrandt & Saskia route is via deze website te downloaden (zie ook onder Route ) en via andere websites, zoals die van Stichting Ons Bildt.

Klik hier om de route te downloaden.

DIVERSE REPLICA’S VAN SASKIA AANGEBODEN

Saskia400 wordt vanuit het hele land benaderd met aanmeldingen voor de Saskiaviering, foto’s van eigentijdse Saskia’s voor de megacompositie en andere zaken.
Tot de categorie bijzondere mails behoren diverse berichten van mensen die aangeven zelf in het verleden een replica te hebben gemaakt van een van schilderij van Saskia.
Een van die mails was afkomstig van Kerdy van Vuuren, portretschilder uit Delft. U kunt dit fijn geschilderde Saskiaportret bekijken op haar website www.kerdy.nl. Ze heeft daar zes weken full time aan gewerkt. Kerdy: “Het kraagje vormde het grootste probleem. Het lijkt zo simpel maar de oude meesters wisten van wanten!”, schrijft ze. Ze heeft Saskia trouwens twee keer geschilderd. De eerste keer was voor het Rembrandtjaar (2006) waarin het schilderij direct werd verkocht. Dat geldt ook voor haar schilderij van Titus. Wellicht is het Saskia-schilderij dat nog in haar bezit is op 13 oktober in de Grote Kerk te bewonderen….
Een andere mail waarin melding werd gemaakt van een replica van Saskia, min of meer vergelijkbaar met het hiervoor genoemde portret, kwam uit Leeuwarden.  Het is geschilderd door Amie de Boer-Jensma die Bildtse roots heeft. We gaan dit fraaie kunstwerk (olieverf op doek, 65 bij 85 cm) snel bewonderen!
Weer een andere mail kwam van Ellen Floris uit Sint Annaparochie die in 2006 een eigen Rembrandt & Saskiacollage had gemaakt. Van die collage zijn toen ansichtkaarten gemaakt. Informatie daarover is te krijgen via www.elbowworks.nl.
Froukje de Jong uit Sint Annaparochie die zich al sinds jaren in het leven van Saskia verdiept meldde dat zij eerder ook soortgelijke berichten  heeft binnengekregen.
Interessant is dat soms ook portretten opduiken waarvan de bezitter met zekerheid stelt dat het Saskia is terwijl daarover best gediscussieerd kan worden.
Overigens kan men al voor een paar honderd dollar een replica van een Saskiaportret bestellen via secondmasterpiece.com…..
Hoe dan ook: voor ons is duidelijk dat we alleen al van de replica’s van Saskia’s portret een eigen expositie zouden kunnen inrichten! Dit fenomeen roept allerlei vragen op: hoe komt het dat mensen weken lang aan zo’n schilderij gaan werken? Komt dat in dit geval allereerst door de kunstenaar die haar heeft afgebeeld of ook door het feit dat het Saskia betrof? En waarom zijn juist Saskia’s in dit verband zo populair? Wie het antwoord weet mag zich bij ons melden…

NIEUWE HCL-ACTIVITEITEN

Naast de expositie, de presentatie van het boek van biograaf Ben Broos en van de Saskia app op 13/10 organiseert het HCL nog de volgende nieuwe activiteiten:
11 oktober, 20 uur: lezing Meindert Schroor over Leeuwarden in Saskia’s tijd
12 oktober, 16.30: opening kunsttentoonstelling :”Saskia, meer dan Rembrandts muze”
13 oktober  11.30: opening tentoonstelling “Sporen van Saskia”
21 oktober  14.00: lezing Wim van Driel over Saskia’s vader
28 oktober  14.00: lezing Jan Faber over Saskia’s geboortehuis
11 november 14.00: filmmiddag in HCL over Rembrandt en Saskia
25 november 14.00: lezing Piet Bakker over Leeuwarder schilders in de 17e eeuw
16 december 14.00: discussiemiddag met diverse Rembrandtkenners


EPPO BLEKER: DE UYLENBURGHS WAREN EEN NA BELANGRIJKSTE OPDRACHTGEVER VAN REMBRANDT

In het boek “Rembrandt, echt, gedeeltelijk echt, niet echt” van Eppo en Hetty Bleker, dat een jaar geleden uitkwam, staan opmerkelijke passages over het belang van de familie Uylenburgh in hun rol als opdrachtgever voor Rembrandt. De twee belangrijkste opdrachtgevers voor hem waren volgens de Blekers  Isaak Liebkost en de Uylenburgh familie. Liebkost bestelde bij Rembrandt 83 schilderijen (62 werden door Rembrandt zelf geschilderd), terwijl leden van de familie Uylenburgh in totaal maar liefst 74 opdrachten heeft verstrekt.
In hetzelfde boek staat ook een passage die de rol van Saskia als model onderstreept.  Citaat uit het persbericht: “Het echtpaar Bleker heeft kunnen vaststellen dat Rembrandt voor zijn werk bijzonder weinig gebruik heeft gemaakt van (externe) modellen. De figuren die hij afbeeldde waren veelal personen uit zijn familie of zijn directe omgeving”. Dat kwam ook omdat ‘de dikwijls in geldnood verkerende Rembrandt’ het betalen van een model al gauw te duur vond.
Tenslotte meldt het echtpaar: “Vier jaar voor zijn dood schilderde Rembrandt een postuum portret van zijn echtgenote Saskia van Uylenburgh: de vrouw van wie hij zielsveel heeft gehouden”.

VIA LIBELLE EN MARGRIET: GRATIS RONDLEIDING IN HCL

Deze veelgelezen damesbladen gaan aandacht besteden aan Saskia400. Met behulp van een bon kunnen lezeressen straks gratis een rondleiding in het HCL krijgen langs de tentoonstellingen “Sporen van Saskia” en “Saskia: meer dan  Rembrandts muze” die vanaf 13 oktober in het HCL (Groeneweg 1) te zien zullen zijn.

HISTORISCH TOERISME BUREAU: 2 SASKIA DAGTOCHTEN

Dit in Baarn gevestigde bureau organiseert twee dagtochten met als titel SPOREN VAN SASKIA op 24 oktober resp. 1 november a.s. Saskia-biograaf Ben Broos zal in het Stadhouderlijk Hof een lezing houden, daarna volgt een rondleiding langs de expositie in het HCL, daarna wordt Franeker aangedaan waar Saskia een tijdje woonde om prof. Maccovius te verzorgen. De excursie eindigt in de Van Harenskerk in St. Annaparochie, de plek waar Rembrandt en Saskia zijn getrouwd. Froukje de Jong verzorgt daar een presentatie. Daarna bezoek aan Zwarte Haan. Kosten € 89,-. Informatie en opgave via www.historisch-toerisme-bureau.nl.

REINILDIS VAN DITZHUYZEN SCHENKT IN BESTSELLER AANDACHT AAN SASKIA

De bekende auteur van etiquette- en cultuurhistorische boeken en tv-persoonlijkheid Reinildis van Ditzhuyzen benaderde Saskia400 met de mededeling dat zij in de herdruk (2013) van haar bestseller ‘Hoe hoort het eigenlijk?’ (de Ditz Reeks) aandacht zal schenken aan hoe je op chique wijze een huwelijksannonce kunt maken. Ze zal daarbij het voorgenomen van huwelijk van Rembrandt van Rhijn en Saskia Uylenburgh als voorbeeld gebruiken. Ze heeft ook in Friesland gewoond (spreekt zelfs Fries naast zes andere talen). Ze las over Saskia400 in het (fraaie) septembernummer van het magazine Fryslân en besloot ook wat met dit thema in haar nieuwe boek te gaan doen. Leuk……

 

‘SASKIA400’  ONTDEKT ONBEKEND SASKIAPORTRET

De Stichting Culturele Herdenkingen in Fryslân organiseert  ter gelegenheid van het 400ste geboortejaar van Rembrandts grote liefde en muze, Saskia Uylenburgh dit jaar tal van activiteiten (zie www.saskia400.nl).
Onder de vele mails die de organisatie tot nu toe binnenkreeg zat één wel heel bijzondere.
Een kunstverzamelaar wiens naam, adres en achtergrond bij ons bekend is maar die anoniem wil blijven stuurde ons een foto toe van een portret van Saskia dat volgens hem alleen ‘in zeer kleine kring’ (hij doelde op slechts enkele Rembrandtexperts) bekend is.
Wij waren zeer verrast door die foto want we hadden ons via literatuur etc. uitvoerig verdiept in het leven van Rembrandt en met name Saskia  en daarbij ook alle van haar bekende portretten de revue laten passeren. Zo is ons bekend dat er  wereldwijd in 20 verschillende steden (musea, deze info is bij ons opvraagbaar) portretten hangen van Saskia (of aan haar zijn toegeschreven zonder dat dat altijd met zekerheid vastgesteld kan worden). Wat schetste onze verbazing dat wij Saskia’s portret van deze kunstverzamelaar tot nu toe nergens tegen waren gekomen!
Ook Froukje de Jong-Krap, auteur van het dit jaar gepubliceerde boek Saskia Uylenburgh Uit de schaduw van Rembrandt, reageerde heel verrast: zij was tijdens al haar naspeuringen dit portret evenmin ergens tegengekomen. Haar boek is rijk geïllustreerd met vele bekende portretten van Saskia maar dit portret is daarin  dus niet opgenomen.
Natuurlijk hebben wij direct contact opgenomen met de schrijver van de mail.
Hij had kennisgenomen van de activiteiten in het kader van Saskia400 en had de behoefte gevoeld ons te informeren over het bestaan van dit bijzondere portret van Saskia.

Hij heeft het portret enige jaren geleden op een veiling in Zweden gekocht, is zeer geïnteresseerd in het werk van Rembrandt en wat uit diens atelier afkomstig is. Hij verklaarde: ‘als kunstverzamelaar zeg ik: dit portret is de vondst van mijn leven’.
Hij heeft het werk op bedoelde veiling voor een redelijke prijs op de kop kunnen tikken omdat het aanvankelijk voor een kopie werd aangezien. Uit röntgenopnames is echter onomstotelijk vast komen te staan dat het gaat om een origineel werk. Hij heeft daartoe ook mensen van het Rembrandt Research Project benaderd, onder wie Martin Bijl (voormalig hoofd restauratie Rijksmuseum). Ook is vast komen te staan dat het gaat om Saskia Uylenburgh.  Professor Van de Wetering heeft alle gegevens van het schilderij (foto's, röntgenopnames, infra-rood reflectie foto's e.d.); hij heeft over de schilder nog geen definitief standpunt bepaald.
Volgens expert Bijl is het schilderij afkomstig uit de "directe omgeving van Rembrandt, zijnde Rembrandt of Govert Flinck” .
Professor Sumowski, de Duitse Rembrandt-kenner, schrijft in een brief van 6 september 2009 het schilderij toe aan Govert Flinck.

Het schilderij is op paneel geschilderd. De eigenaar heeft deskundigen die weet hebben van ‘schilderijen op hout’  geconsulteerd en werd ook toen bevestigd in zijn opvatting.
Zelf vindt hij dit een van de meest treffende portretten van Saskia (‘in werkelijkheid is het nog mooier dan op de foto’).
Ook meldde hij dat er gepoogd is er kopieën van te maken (in elk geval twee keer in de Gouden Eeuw); zijn schilderij diende daarbij duidelijk als basis ‘maar de trekken van Saskia zijn hierop niet duidelijk te herkennen’, vergeleken met het origineel dat in zijn bezit is.
In het British Museum is een tekening (inv. Oo.9.102) van dit schilderij aanwezig. Niet bekend is of het hier om een voorstudie gaat of om een schets van het schilderij.
Of Rembrandt zelf of Govert Flinck het schilderij heeft gemaakt, het toeval wil dat beiden een connectie met Leeuwarden hebben gehad. Rembrandt natuurlijk via zijn vrouw, de Leeuwarder burgemeestersdochter Saskia Uylenburgh, en Govert Flinck omdat hij rond 1630 enige jaren –samen met Jacob Backer- in de leer was bij schilder / doopsgezind preker Lambert Jacobsz. Deze overtuigde Flincks ouders in Kleef tegen hun aanvankelijke opvatting in dat hun zoon best schilder kon worden (‘gelyk zij ook met hem over een kwamen dat hy haren Zoon met hem mede naar Leeuwarden zou nemen, in zyn huis en onder zyn opzicht, de Konst zoude leeren’). Rond 1633 vertrok Flinck naar Amsterdam en ging daar in de leer bij Rembrandt, die zoals bekend het atelier van Saskia’s neef Hendrick Uylenburg bestierde. Deze Hendrick Uylenburgh heeft voor de ontwikkeling van beide beroemd geworden kunstenaars een cruciale rol vervuld, al was het maar in faciliterende (productieve) en stimulerende zin en qua opdrachtgevers.
Govert Flinck of Rembrandt zelf: diezelfde discussie speelde zoals bekend bij het in het Fries Museum aanwezige portret van Saskia.
Houbraken vermeldt dat Flinck toen hij Rembrandts atelier verliet (1636) op dat moment Rembrandt's werk zo nabij kwam dat verschillende werken van Flinck als Rembrandt zijn verkocht  Zelfs Flincks Zelfportret op 24-jarige leeftijd (nu in de Londense National Gallery) werd tot voor kort gezien als gemaakt door zijn leraar!
Voor de organisatie van Saskia400 maakt het antwoord feitelijk niets uit. De essentie is dat we heel blij zijn dit tot nu toe onbekende portret van Saskia op het spoor te zijn gekomen…
Omdat het werk in particuliere collectie wordt beheerd wil de eigenaar niet dat zijn naam bekend wordt. Wel mogen wetenschappers/Friese experts met hem via mij als tussenpersoon contact opnemen (foto's, röntgenopname, Infra-rood en Infra-rood reflectie foto's  zijn beschikbaar). Uiteraard respecteren wij de behoefte aan privacy bij de eigenaar.

ONONTDEKT SASKIAPORTRET: VERVOLG

Na het bericht over het nieuw ontdekte Saskiaportet ontstond een ware mediahype via het ANP. Peter de Haan van Saskia400 trad op in diverse radioprogramma’s (Omrop Fryslan, Radio 1 (‘Dit is de Dag’) en voor Een Vandaag. Later stuurde het echtpaar Bleker uit Lochem aan Saskia400 een brief waarin stond dat het bewuste schilderij in het atelier van Rembrandt is gemaakt door Salomon Koninck (1609-1656) op verzoek van Rembrandt. Het zou gaan om een verjaardagscadeau van Rembrandt aan Saskia die een maand eerder was bevallen hun derde kind. Ook al was Rembrandt opdrachtgever, hij heeft er volgens het echtpaar geen cent voor betaald.
Niet minder intrigerend was hun opmerking dat de beeltenis van Saskia die in het Fries Museum hangt (tot nu toe aan Govert Flinck toegeschreven) voor 100% van de hand van Rembrandt is. De Leeuwarder Courant publiceerde hier over.
 

SASKIA’S PORTRET: IN 20 STEDEN/MUSEA

Wie een blik werpt op de website van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie en zoekt op Saskia Uylenburgh komt maar liefst 45 verwijzingen naar portretten van Saskia tegen.
Soms staat bij een portret aangegeven ‘ mogelijk van Saskia van Uylenburgh’  of  ‘gewoonlijk gezien als Saskia van Uylenburgh’. Niet in alle gevallen kan dus met zekerheid vastgesteld worden dat het Saskia betrof. Dat wordt dan aangenomen
Soms wordt Rembrandt aangegeven als schilder, soms ‘ het atelier’  of ‘de school’  van Rembrandt, in andere gevallen worden de schilders Ferdinand Bol, Jacob Backer en Govert Flinck genoemd. En er zitten tenslotte afbeeldingen bij ‘naar Rembrandt’ c.q. ‘ naar Govert Flinck’ . Soms is de kunstenaar daarvan bekend, soms niet.

Waar hangen al deze Saskia’s?
Van een aantal portretten is de verblijfplaats niet bekend, van 20 portretten wel.
Het gaat om de volgende steden:
LEEUWARDEN (Fries Museum)
AMSTERDAM (Rijksmuseum)
LONDEN (British Museum / Rafael Valls Limited / National Gallery / Daan Cevat)
PARIJS (Fond. Custodia, Musée Jacquemart-André, Hôtel Drouot, Edm. de Rotschild)
BERLIJN (meerdere in Gemäldegalerie Staatlichen Museen)
SINT PETERSBURG (Hermitage)
DRESDEN (meerdere in Gemäldegalerie Alte Meister / Staatliche Kunstsammlungen)
MILAAN (Pinacoteca di Brera)
KASSEL (Museum Schloss Wilhelmshöhe)
WASHINGTON D.C. (National Gallery of Art)
BASEL (Kunstmuseum Basel)
WENEN (Dorotheum en particuliere collectie)
MADRID (Museo Lazaro Galdiano)
CAMBRIDGE MASSACHUSETTS USA (Fogg Museum)
WARSCHAU (Muzeum Naradowe e Warszawie)
NEW YORK CITY (The Metropolitan Museum of Art en in particuliere collectie)
DEN HAAG (Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie)
ANTWERPEN (meerdere in het Museum voor Schone Kunsten)
WEIMAR (Schlossmuseum Weimar)
STOCKHOLM (Nationalmuseum Stockholm)
Van tien afbeeldingen kan niet gezegd worden waar ze hangen omdat dat niet bekend is of omdat ze deel uitmaken van een particuliere collectie.

THEUN DE VRIES EN SASKIA

De bekende, in Veenwouden geboren schrijver Theun de Vries schreef in 1969 een prachtig boek over Rembrandt onder de titel ‘Meester en Minnaar’  waarin Saskia natuurlijk veelvuldig figureert. Steeds memoreren verschillende personages de belevenissen van het echtpaar zoals Saskia’s zus Titia (naar wie niet alleen hun zoon Titus is genoemd maar ook de –enige- kleindochter van Rembrandt), hun buurvrouw, Titus zelf etc.  Een enkel citaat.
Titia tot Saskia: ‘Deed hij jou een aanzoek? Die molenaarsjongen heeft wel durf in zijn lijf!’  Ineens zag ik het bloed naar Saskia’s wangen stijgen. ‘ Titia!’  zei ze. ‘Zeg me nu niet dat Rembrandt een plebejer is die zich niet met de patricische Uylenbughs meten kan! Degene die jij een molenaarsjongen noemt is al een beroemdheid, die weet wat hij wil en een fortuin tegemoet gaat!’  Jawel, dacht ik, als jij trouwt met jou, jouw schoonheid, geld en naam. Maar ik zei dat maar niet’. (blz. 26)
Titia:  ‘ Als wij in Amsterdam logeerden kon ik mij met mijn eigen ogen ervan overtuigen hoe stormachtig het tussen Rembrandt en mijn zuster bleef doorgaan. De man droeg haar op de handen. Het leek me of de uitgelaten fantasie die altijd een van Rembrandts schilderskwaliteiten was geweest, door haar op ongekende wijze werd aangemoedigd. Ik zag elke keer in het huis en het atelier nieuwe portretten van Saskia’. (blz. 29)
Een buurman: ‘ Mevrouw Saskia was nog geen twee jaar onder de zerken of Geertje liep op een dag met haar oorhangers, bloedkoralen, halskettingen, doekspelden, ringen. Kortom, de hele kostelijke juwelierswinkel die Rembrandt in zijn gloriedagen voor Saskia had gekocht of die Saskia als familiestukken had geërfd, sloten nu om Geertjes ronde, gladde hals of rustten op haar mollige boezem’. (blz. 42)
Cornelia (dochter Rembrandt):  ‘ Uit de portretten die hij van Saskia had gemaakt leek hij een geboren minnaar’ (…) Hoe moet ik de laatste doeken verklaren die hij maakte? Ik bedoel het doek met het bruidspaar, het is de herinnering aan de liefde zelf die hier model had gestaan. Titus zei later dat hij in de vrouw van het bruidspaar zijn moeder Saskia had herkend.’ (blz. 70)

VERA BIJ SASKIA IN WASHINGTON

De jongste Saskia wordt op 13/10 gespeeld door Vera de Roos uit Wytgaard. We zijn heel blij met dit tot nu toe onontdekte talent van 10 jaar! Ze bezocht begin augustus de National Gallery of Art in Washington en wie liep ze toen tegen het lijf??? Ja, wel.......  het portret van Saskia! Op bijgaande foto ziet u Vera & Saskia........

BIJZONDERE SASKIA'S DIE NAAR LEEUWARDEN KOMEN

Onder de vele Saskia's die 13 oktober naar Leeuwarden komen  een bijzonder verhaal. Zo viert Saskia Schuring-Faber uit Delft die dag haar eigen trouwdag en is Saskia Kleinveld uit Den Haag IS diezelfde dag jarig. Desondanks willen ze graag naar de Saskiaviering komen! De naam Uylenburgh is uitgestorven maar het zou ons niet verbazen dat Saskia Uilenberg, tandarts uit Heelsum die ook aan de festiviteiten deelneemt, verre familie van Saskia Uylenburgh is. Er zijn meer bijzondere Saskia's. Zo heeft Saskia Rosendaal uit IJlst een zoon die ook Titus heet. Het kan nog sterker: ze woont zelfs aan de straat die Uilenburg heet!

KUNSTMARKT EN SASKIAVERKIEZING IN  St. ANNAPAROCHIE

Op 4 augustus a.s. heeft in St. Annaparochie een succesvolle, goed bezochte KUNSTMARKT plaatsgevonden die in het teken stond van Rembrandt en Saskia. Ook deden tientallen meisjes/vrouwen mee aan een SASKIAVERKIEZING op een lange catwalk door de hoofdstraat en wijdden winkeliers hun etalage aan Rembrandt of Saskia.  Onder FOTO’S  krijgt u een impressie van deze dag (foto’s van o.a. Joost Plomp). Lees ook http://www.stannavooruit.nl/nieuws/pdf/persberichtrembrandtmarkt2012.pdf

Deze activiteit heeft inmiddels plaatsgevonden en bleek een groot succes. Tal van bezoekers kwamen naar St. Annaparochie om de markt en de kerk (Saskia-expositie) te bezoeken. Ook deden tientallen vrouwen/meisjes mee aan de catwalk in de hoofdstraat waar ze hun prachtige uitdossingen toonden.
Onder FOTO'S ziet u daarvan een impressie. Ze zijn gemaakt door Joost Plomp en Peter de Haan. Zie ook de Bildtse Post en de LC van 6/8 over deze activiteit.
Diverse winkeliers speelden op deze dag in in door in hun etalage aandacht te schenken aan Rembrandt en/of Saskia. Een bijzonder woord van dank gaat uit naar de organisatie en de vele vrijwillig(st)ers die dit mogelijk hebben gemaakt.

 

OPENBARE BIBLIOTHEEK SCHENKT AANDACHT AAN SASKIA400

Van 10 september t/m 22 oktober zal de Centrale Vestiging van de Openbare Bibliotheek (Wirdumerdijk 34, Leeuwarden) een display inrichten die helemaal gewijd is aan Rembrandt & Saskia. U vindt daar op de eerste verdieping materialen van de bibliotheek die te maken hebben met het echtpaar, met Rembrandts kunst en met de Gouden Eeuw. We stellen het op prijs dat de Openbare Biblitoheek het belang van Saskia400 onder de aandacht brengt van het grote publiek want dit is een van de drukst bezochte organisaties in Leeuwarden!

IMPRESSIES VAN REPETEREN VOOR SASKIAVIERING

Onder de knop Foto's vindt u nieuwe foto's. Deze geven een impressie van het repeteren voor de Saskiaviering op 13 oktober in de Grote Kerk. U ziet daarop o.a. degenen die Rembrandt (Christopher Morgan) en de Saskia op jonge leeftijd (Vera de Roos) gaan spelen en er geweldig veel zin in hebben om hun talent aan u te tonen!

SASKIA UIT BURKINA FASO DOET MEE AAN HET FOTOPROJECT

Dit is het petekind van Saskia Andringa en Jonker Tomasoa uit Groningen. Zij heet Saskia Aude Wendyam Ouedraogo en woont in Burkina Faso.
Zij is geboren op 2 december 2001 in Ouagadougou, Burkina Faso. Saskia Andringa vindt het schitterend dat dit leuke meisje haar naam heeft gekregen. De jonge Saskia is een sprankelende, levenslustige en lieve dochter van hun dierbare (Afrikaanse) vrienden Sylvestre en Patricia Ouedraogo en zij heeft nog een broer en zus. Deze Saskia is net als Saskia Uylenburgh was de jongste  van dit gezin. Zeg maar: ze is ook hier het oogappeltje. Ze gaat naar school en is zeer leergierig. Inmiddels hebben de peetouders deze familie in Burkina al vaak mogen bezoeken: ze worden daar als naaste familie ontvangen wat een bijzondere ervaring moet zijn.
Leuk dus dat Saskia Ouedraogo ook meedoet aan het Fotoproject (zie onder 1000-en-1 project). Als ze een keer naar Nederland komt wil ze vast graag de megacompositie bewonderen waar zij met al die andere Saskia's ook op staat. De compositie wordt beschikbaar gesteld aan het Fries Museum en zal voor deze nu nog kleine Saskia later vast ook te zien zijn. De naam Saskia komt in Afrika nauwelijks voor (dit in tegenstelling tot Indonesië). Des te leuker is het dat we deze Afrikaanse Saskia bij Saskia400 mogen verwelkomen!


 

OOK SASKIA UIT ZUID AFRIKA DOET MEE AAN FOTO-PROJECT

Saskia Guy uit Zuid Afrika stuurde haar foto in met het volgende commentaar: "I am thrilled to be included in the project! My parents are Dutch and live in Gorredijk, Friesland. I was born in Cape Town, South Africa, as were my four sisters. My parents returned to Holland 16 years ago. My dad read an article about the project and seeing as he has a "Saskia", thought it would be fun if his daughter in Cape Town could be included :) He named me Saskia after Rembrandt's wife. My dad will be SO pleased that I am going to be included! Thank-you! Warm regards
Saskia Guy-Noordhof, Almond Grove, De Wijnlanden, Stellenbosh, Zuid Afrika

PAS GEBOREN SASKIA UIT SYDNEY DOET OOK MEE

Dit is Saskia Rose Grant uit Australië, dit jaar geboren op 23 mei. Hoe haar trotse grootmoeder, Marilyn Grant, in aanraking kwam met Saskia400 blijft gissen maar ze stuurde een enthousiaste mail met de foto van haar eerste kleinkind. Ze willen ooit naar Nederland toekomen om de megacompositie te bewonderen waar ook de nu nog kersverse Saskia Grant op staat...........  Intussen zijn we nog steeds op zoek naar een Nederlandse Saskia als baby voor een rol in de Saskiaviering op 13 oktober (zie oproep aan ouders zuigelingen). Tips graag naar info@saskia400.nl.


FACEBOOKPAGINA SASKIA400

Op de facebookpagina van Saskia400 ( http://www.facebook.com/Saskia400) staan ook regelmatig nieuwtjes rond Saskia400 en reacties van belangstellenden. Maar u kunt daarop zelf natuurlijk ook reageren. Leuk om regelmatig even een blik op de facebookpagina te werpen.....

MEER WETEN OVER GOUDEN EEUW IN LEEUWARDEN?

Voor mensen die zich nu al willen verdiepen in de tijd waarin Saskia opgroeide en hoe Leeuwarden er toen uit zag, wie toen de baas waren etc. verwijzen we graag naar de informatie op http://www.10x10leeuwarden.nl/goudeneeuw/index.php waarop korte en interessant (beeld)materiaal te vinden is.

GEBOORTEHUIS SASKIA

Op de plaats waar Saskia is geboren (Ossekop 11) staat nu het praktijkpand van de bekende advocaten de gebroeders Anker. Over de geschiedenis van dit pand is bij de viering van het 10 jarig bestaan van de praktijk een boekje verschenen. Zie verder onder: http://www.gemeentearchief.nl/PDF-bestanden/binnenwerk_anker&anker.pdf

FONDSEN DIE AAN SASKIA400 MEEWERKEN

De organisatie is naast de provincie Fryslân, de gemeente Leeuwarden en Haaima Auto's de volgende fondsen bijzonder erkentelijk voor hun bijdrage aan Saskia400:
-  Het Nieuwe Stadsweeshuis
-  Het Old Burger Weeshuis
-  Je Maintiendrai
-  Ritske Boelema Gasthuis
-  PW Janssen Friesche Stichting
-  Prins Bernard Cultuurfonds
-  Dames Tiemersmafonds
-  Leeuwarder Ondernemers Fonds
-  Lammert Koopmans Stichting

HAAIMA AUTO SASKIA400

Het fraaie door Minne Velstra ontworpen Saskia400-logo valt nu ook te bewonderen op een door het autobedrijf Haaima (Peugot) voor Saskia400 beschikbaar gestelde auto. Producer Saskia Wagenvoort mag deze auto voor Saskia400 gebruiken tot oktober 2012. De organisatie is autobedrijf Haaima hiervoor heel erkentelijk.

FILMPJES SOVER SASKIA UYLENBURGH

Er circuleren op Youtube heel wat filmpjes over (Rembrandt en) Saskia. Een daarvan is bijvoorbeeld een filmpje over Saskia door Theater De Overkant (tekst, zang: Fons Boer, piano: Renate Jörg; muziek: Bas de Waard. Zie: http://www.youtube.com/watch?v=7cfdVYTAkCA
Ook op vimeo staan diverse filmpjes over (Rembrandt en) Saskia. Kijk bijv. op www.vimeo.com/888333 (Flora's Birth) en www.vimeo.com/2175986 en www.vimeo.com/20400236 (muzikale vertolkingen).

HONDERDEN SASKIA'S DEDEN MEE AAN FOTOPROJECT

Saskia's kunnen niet meer hun portretfoto insturen voor de mozaïekafbeelding naar het schilderij FLORA van Rembrandt die op 13 oktober zal worden getoond. De megacompositie is nu in ontwikkeling. Maar dit project is een doorslaand succes geworden. Niet alleen omdat honderden Saskia's hieraan meegedaan hebben maar ook omdat ze afkomstig zijn van Saskia's uit het hele land en ver daarbuiten (België, Zuid Afrika, Burkina Faso, Australië etc.).  Dat betekent dat de 'tam-tam' goed gewerkt heeft. Een foto van de compositie zal na 13 oktober op deze website worden gepubliceerd. Op die dag zal het publiek in de Grote Kerk tijdens de Saskiaviering er een blik op kunnen werpen. Daarna verhuist de compositie naar het nieuwe Fries Museum waar het aan de winkelzijde van het nieuwe gebouw boor het langslopende publiek te zien zal zijn. Feitelijk is dit het allereerste object dat in de nieuwbouw aan het Zaailand die na de zomer van 2013 open gaat te zien zal zijn!  Mooi is dat het museum bij het object een verwijzing zal plaatsen naar de twee tentoonstellingen die tot 3 maart in het Historisch Centrum Leeuwarden te zien zijn. We willen alle Saskia's die aan het 1001 Saskia's project hebben meegedaan hartelijk bedanken voor hun medewerking. Saskia Uylenburgh zou trots op jullie geweest zijn!

OPROEP AAN OUDERS ZUIGELINGEN GELDT NOG STEEDS

Saskia400 zoekt nog een zuigeling met de naam Saskia die een rol gaat spelen bij het naspelen van de doopplechtigheid als onderdeel van de Saskiaviering op 13/10. We zoeken dus nog steeds een eigentijdse Saskia die pas geboren is of nog moet worden. Kent u iemand die Saskia als eerste of tweede naam heeft (of nog krijgt....) Geef dat dan door aan info@saskia400.nl.

KUNSTENAARSPROJECT: ONGEDACHT SUCCESVOL

Het kunstenaarsproject heeft al zo veel deelnemers (meer dan 30!) dat we in overleg met het HCL hebben besloten de zaalruimte uit te breiden. Ook krijgt de expositie een eigen naam:‘SASKIA, MEER DAN REMBRANDTS MUZE’. De kunsttentoonstelling wordt geopend OP VRIJDAG 12 OKTOBER, om 16.30 u. Hiervoor worden de deelnemende kunstenaars en hun relaties uitgenodigd. De tentoonstelling is tot begin maart 2013 te bezichtigen. U kunt dan meteen de tentoonstelling ‘SPOREN VAN SASKIA’ in het HCL bezoeken.
Vanaf 12 oktober 2012: Historisch Centrum Leeuwarden, Groeneweg 1 in Leeuwarden
 

SASKIA400 OP DE RADIO

Na de aandacht die Omrop Fryslan op de tv gaf (zie filmpje op de homepage) aan de plannen voor Saskia400 hebben inmiddels ook de radio van Omrop Fryslan, omroep Mercurius (twee keer) en Radio Eenhoorn hier een item aan gewijd. De oproep aan ouders om een baby met de naam Saskia de rol van dopeling te laten spelen tijdens de Saskiaviering op 13 oktober kreeg allerwegen aandacht. Die oproep is nog steeds actueel ! !

SASKIABUURT DOET OOK MEE

De Leeuwarder Saskiabuurt met al haar karakteristieke Saskia (dwars)straten femelt actief na over haar bijdrage aan Saskia400. Peter de Haan voerde daarover met diverse, enthousiaste vertegenwoordigers overleg. Ze gaan in groepsverband naar de HCL-tentoonstelling, ze besteden er aandacht aan op de Burendag in september en willen ook de school in de buurt bij Saskia400 betrekken (gastles/lesbrief e.d.) en denken ook over andere activiteiten na. In het wijkblad voor de buurt staat een oproep daarover.De directeur van de Beatrixschool heeft al enthousiast gereageerd. Positief is ook dat het Leeuwarder Ondernemers Fonds voor het deelgebied Vlietzone bij monde van Marten Hiemstra een bijdrage heeft toegezegd voor Saskia400. De Stichting is de Vlietzone daarvoor heel erkentelijk.